Yerelden Küresele: Küçük Şehirde Büyük Ekosistem Kurmak

Büyük hayallerin adresi olarak hep büyük şehirler gösterildi. Başarmak isteyen herkesin gitmesi gerektiği yerler belliydi: daha fazla gökdelen, daha fazla fırsat, daha fazla kalabalık… Oysa ben haritada çoğu kişinin yalnızca yolların kesişim noktası olarak gördüğü bir şehirde büyüdüm. Bir noktada şunu fark ettim: mesele bulunduğun yer değildi; mesele, bulunduğun yere ne kattığındı. Büyük ofislere, dev bütçelere sahip değildim. Ama güçlü bir sorum vardı: Küçük bir şehirden dünyaya dokunmak mümkün mü? Bu sorunun peşine düşerken farkında olmadan bir şey yaptım — bir ekosistem kurmaya başladım.

Küçük şehirlerin en büyük avantajı, her şeyin gözünüzün önünde olmasıdır. İnsanlar birbirini tanır, kurumlar birbiriyle iç içedir ve bir hareket başladığında etkisi hızlı yayılır. Ancak aynı zamanda en büyük dezavantaj da budur: düşük beklentiler. “Buradan ne çıkar ki?” cümlesi, yaşıtlarımın içinden enerjiyi çeken görünmez bir duvar gibidir. Benim için kırılması gereken ilk şey tam olarak buydu. Gidecek bir yer aramadım; bulunduğum yeri dönüştürmeyi seçtim.

Bunu yaparken yalnız kurt olmayı değil, bağ kurucu olmayı tercih ettim. Bir ekosistem kurmanın özü tam olarak burada gizli. Tek başına parlamak değil, birlikte büyüyen bir yapı oluşturmak… Teknokent’te başlayan temaslar, sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan projeler, gençlerle kurulan çalışma grupları ve farklı alanlardan insanların bir masanın etrafında buluşması… Hepsi, görünmeyen bir ağın düğümleri haline geldi. Fark ettim ki asıl mesele “doğru yerde olmak” değil, bulunduğun yerde doğru masaları kurmaktı.

Bugün gençler çoğunlukla başarıyı bir “kaçış planı” olarak görüyor. Oysa ekosistem kurmak, tam tersini gerektiriyor: Yerine kök salmayı. Bir şehri, bir topluluğu, bir fikri büyütmeyi… Sürdürülebilirlik projeleri, teknoloji yarışmaları, girişimcilik programları, dijital pazarlama çalışmaları derken süreç beni bir noktaya getirdi: yalnızca projelere katılan biri olmaktan çıkıp oyun kurucu pozisyonuna geçmek. Bu dönüşümün ardında özel bir formül yoktu. Sadece üç şey vardı: sorumluluk almak, üretmek ve sonuç üretmeye devam etmek.

Bugünün dünyasında coğrafya, geçmişte olduğu kadar belirleyici değil. İnternet çağında merkez dediğimiz şey artık bir konum değil; bir zihniyet. Bir ekranın başından global ağlara bağlanabiliyor, dünyanın herhangi bir yerindeki insanlarla aynı proje üzerinde çalışabiliyorsunuz. Küçük şehirde olmak, dezavantaj değil; odaklanmak için büyük bir fırsat. Gürültünün azaldığı yerde, düşünceler daha net duyuluyor. Ben bu sessizliği avantaja çevirdim.

Ekosistem kurmak, aslında basit ama cesaret isteyen bir karara dayanıyor: Tüketici olmaktan üretici olmaya geçmek. Başkalarının kurduklarına dahil olmak yerine, “Burada neden yok?” diye sorup kurmaya başlamak. Girişimcilik benim için şirket kurmaktan ibaret olmadı; insanların birbirine temas ettiği köprüleri inşa etmek anlamına geldi. Gençlerin önündeki en büyük engelin imkânsızlık değil, öğrenilmiş çaresizlik olduğunu gördüm. Bu yüzden her çalışmada bilinçli olarak şu mesajı verdim: “Merkez, sen neredeysen orasıdır.”

Küresel düşünmek, fiziki olarak uzaklara gitmek demek değil. Küresel düşünmek, yapılan işin standartlarını yükseltmek demek. Ben de tam olarak bunu hedefledim. Yerel projeleri uluslararası bakış açısıyla ele almak, işlerin kalitesini ve dilini büyütmek… Yerelde üretilen değeri evrensel faydaya çevirmek, benim için ekosistem inşa etmenin en kritik basamağı haline geldi.

Bugün geriye dönüp baktığımda şunu net görüyorum: Küçük şehirde kalmak bir zorunluluk değildi, bilinçli bir tercihti. Çünkü birilerinin bulunduğu yerde iz bırakması gerekiyor. Herkes merkeze giderse, çevre dediğimiz yerlerde kim dönüşüm başlatacak? Ekosistem kurmak, sahneye çıkmak değil; sahneyi kurmaktır. Spot ışığını kendine değil, gelişime yönlendirmektir.

Bu yazıyı okuyan arkadaşlarıma söylemek istediğim şey çok net: Büyük şehirlere ihtiyacımız yok, büyük fikirlere ihtiyacımız var. İmkân bekleme, imkân üret. Mükemmel ortam arama, elindekini mükemmel kullan. Bir şehrin kaderi, orada kalanların cesaretiyle yazılıyor. Eğer bulunduğumuz yere değer katmaya başlarsak, bir gün fark edeceğiz ki dünyaya açılan kapılar tam da olduğumuz yerdeymiş.

Ben küçük bir şehirde başladım. Ama hedefim hiçbir zaman küçük olmadı. Ve gördüm ki küreselleşmenin gerçek anlamı, pasaport damgalarında değil; ürettiğim değerin ulaştığı insanlarda saklı.

Peki, bir sonraki durakta bizi ne bekliyor?  Doğup büyüdüğüm şehir: Kahramanmaraş. Kahramanmaraş, sanıldığı kadar küçük bir yer mi? 7.000 yıllık geçmişiyle büyük uygarlıklara ev sahipliği yapmış bu şehir, bilinenin ötesinde hangi gizemleri barındırıyor? Bu soruların cevabını merak ediyorsanız gelecek ayın konusu tam size göre: “Her Detayıyla Kahramanmaraş”. 

Dipnot: Kim bilir, belki bu yazı gelecekte Anadolu Kongrelerinden birinin Kahramanmaraş’ta yapılmasına küçük bir kıvılcım olur.